Hasi menua

[Castellano] - [Euskera] - [English]

Salutacions en català  -  Saúdo en galego 

 

Kaixo,

ongi etorri nire web orrira



Irudia: ©2007 Lander Garro

Eseri lasai

Nahi baduzu, ekarri

Zeure kapelu beltza,

Zeure lepoko urdina,

Edo zeure pailazo-sudur gorria.

Itzali sakelakoa.

Jantzi edo erantzi oinetako egokiak.

Jarri edo kendu betaurrekoak.

Jantzi edo erantzi umorea.

Zatoz. Nire bizitzaren zati bat

Erakutsi nahi dizut,

Zurekin partekatu nahi dut neure sugarra: literatura.

Ikusiko duzu Parisen ikasi nuela gaztetan,

Filosofia.

Baina urteak eman nituela Oinarrizko Hezkuntzan

Unibertsitatera iritsi aurretik, eta bertan jarraitzen dudala.

Gutxienen hizkuntza gutxitua ikasi nuela

Berandu: euskara

Eta gaztelaniarekin erabili ohi dudala

Idazteko eta bizitzeko.

Nire kontakizunetan, gogoko dudala sentimenduetan sakontzea

Umorea dudala defentsabide nagusia

Erotu beharrean ibiltzen naizela erritmo narratiboaren,

Hizkuntza-gardentasunaren bila.

Eta bidaiatzeko ezagutu dudan

Modurik onenetariko bat

Irakurtzea eta idaztea izan dela.

Ez dudala agur esatea maite

Baina bai, biziki, eten-puntuak.



Azken argitalpenak


Izenburua: Azken balada

Egilea: Mariasun Landa

Ilustratzailea: Elena Odriozola

Argitaletxea: Erein

Bilduma: Bioleta, 9

Orrialde kopurua: 72

Jatorrizko hizkuntza: Euskera

Argitalpen hizkuntza: Euskera

Lehen Edizio: 2016


Izenburua: Elsa eta paradisua

Egilea: Mariasun Landa

Ilustratzailea: Elena Odriozola

Argitaletxea: Giltza

Bilduma: Tukan berdea

Orrialde kopurua: 88

Jatorrizko hizkuntza: Euskera

Argitalpen hizkuntza: Euskera

Lehen Edizio: 2015/02/12


Izenburua: Slon Pticjesrcni

Jatorrizko izenb: Elefante corazón de pájaro

Egilea: Mariasun Landa

Ilustratzailea: Emilio Urberuaga

Itzulpena: Bárbara Pregelj

Argitaletxea: Malinc

Lehen Edizio: 2014

Argitalpen hizkuntza: Esloveno

Jatorrizko hizkuntza: Castellano


Ikusi / Ojear


Izenburua.: Capulo la fantomo

Jatorrizko izenb: Txan fantasma

Egilea: Mariasun Landa

Itzulpena: Aitor Arana

Argitaletxea: Erroteta

Bilduma: Haranaga

Lehen Edizioa: 2013

Orr. zk: 39 orr.

Jatorrizko hizkuntza: Euskera

Argitalpen hizkuntza: Esperanto


Izenburua: Diccionario de hormigas

Jatorrizko izenb: Inurrien hiztegia

Egilea: Mariasun Landa

Argitaletxea: Pamiela

Lehen Edizioa 2014

Jatorrizko hizkuntza:: Euskera

Argitalpen hizkuntza: Castellano


 

Berriak eta albisteak


ABR 22    AHOZKO LITERATURAKO AZKEN BALADA GAUR EGUNERA EKARRI DU MARIASUN LANDAK


Ahozko literaturako azken balada gaur egunera ekarri du Mariasun Landak

Esperimentazioaren bidea urratuta, tradizioa eta modernotasunarekin jolasean aritu da Mariasun Landa eta ahalegin horretatik sortu da ‘Azken balada’. Euskal ahozko literaturan jaso zen azken balada egungo literatura moldeetara ekarrita, bertsio eraberritua proposatu du.

Mariasun Landak Donostian aurkeztu du ‘Azken balada’. (Juan Carlos RUIZ/ARGAZKI PRESS)


Kontakizun bat eta hiru dira aldi berean Mariasun?Landak ‘Azken balada’ gazte literaturako eleberrian proposatu duena. «Hiru istorio gurutzatzen dira, baina narrazioaren bihotz muina bat bakarra da: ‘Oreina bilakatu neska’», azaldu du egileak.

Euskal ahozko literaturan jaso zen azken balada da ‘Oreina bilakatu neska’, Haizea taldeak Txomin?Artola eta Amaia Zubiriaren ahotsean 1978an ‘Ura ixuririk’ abestian bildu zuena.

Balada honetan erritu baten bidez orein bilakatzen den neskatoaren istorioa kontatzen da: txakurrek hozkatu nahi dutela, haren amak neskatoaren anaiari oreina lagun dezan eskatuko dio, baina ehiztariek akabatu eta eltzean egosten ari den artean, sorginkeria bailitzan neskatoa hizketan hasi, amak ezagutu eta azken honek bere buruaz beste egingo du.

«Elipsi askoko kontakizuna da, eta elipsi horien barruan gauza asko gertatzen dira. Lehenengo lana, sekuentzia horiek zehaztea izan zen», azaldu du. Bere lehen asmoa balada horretatik abiatuta narrazio bat idaztea bazen ere, «gai bakarra baina aldagai asko» zituela ikusita, bere bertsioa idaztera deliberatu zen: «Balada errespetatuz, modu narratiboan eman eta nik ere nire baladatxoa idatzi nahi izan dut».

Hala, narrazioaren lehen atalean Maitane neskatoa Donostiako Cristina Enea parkera joan eta, oreinei begira dela, parkezainaren ahotik ezagutuko du istorioa. Bigarrena jatorrizko kontakizunari eskainia dago eta, hirugarrenean, narrazioaren amaiera gustuko ez duela-eta bertsio berritua idatziko du Maitanek. Azken horretan «alderdi magiko, fantasiazko eta zenbaitetan gore horiek desmitologizatzen» ahalegindu dela ziurtatu du Landak eta, horretarako, hirugarren pertsonaia bat ere sortu du, 12-13 urte dituen eta orein bilakatzen den neskatoaren etxaldean bizi den Leo mutikoa. Hura izango da, jada adineko dela, kontakizunaren narratzaile bilakatuko dena.

Esperimentu honen bidez, Landak unibertsitate munduan ikertu den ahozkotasunaren gaia literaturara eraman du. «Ikerketa asko egin dira baina gertatzen dena da agian gaur egun ez dagoela interes handiegirik honekiko, alde horretatik etenaldia eman dela uste dut».

gehiago>>>



EUSKAL AHOZKO LITERATURAREN AZKEN BALADA OINARRI

Gazteei zuzendutako narrazio berri bat aurkeztu du Mariasun Landa, 'Azken balada' izenburupean.


Mariasun Landa idazlea, ‘Azken balada’ eskuan duela. (Argazkia: Lide Ferreira)

Liburuaren Nazioarteko Egunaren atarian, Mariasun Landa idazleak bere lan berria aurkeztu du gaur Erein argitaletxearekin: Azken balada. Narrazio horren bitartez, idazleak iradokizunez betetako testu narratibo bat osatu du, euskal ahozko literaturan jaso zen azken baladan –Oreina bilakatu neska (1965)– oinarrituta.”Literatura ez da bakarrik idatzizkoa, eta ahozko literaturari ere garrantzia eman behar diogu”, nabarmendu du Landak.

Balada horren istorioa Erramunek, parke bateko zaindariak, kontatzen dio Maitane neska gazteari, eta horrek kontakizunaren beste bertsio bat eskainiko du geroago. Hortaz, idazleak azaldu duen bezala, liburuaren muina balada bera den arren, hiru narrazio eskaintzen dizkio irakurleari: lehengoan, baladaren sekuentzia narratiboak aztertzen ditu idazleak, eta horiek prosaz azaltzen ditu; bigarrenean, Erramunek Maitaneri kontatzen dion istorioa dago; eta, hirugarren zatian, "Maitanek asmatutako” bertsioa irakurri daiteke.

Azken balada gazte literaturako bilduma batean argitaratuko dute. Hala ere, Erein argitaletxeko webgunean bertan eskuratu daiteke liburua.


gehiago >>> 


Ahozko literatura prosa bilakatu du Mariasun Landak

Idazle errenteriarrak ‘Azken balada’ izeneko gazteentzako liburua plazaratu du

MARTA ESNAOLA RUBEN PLAZA - 2016(e)ko apirilaren 22a, ostirala - 06:12etan eguneratua



DONOSTIA - Euskal azken baladaren aztarna jarraitu du Mariasun Landak bere azken liburuan, eta honen azterketa egin ondoren, bere gogoetak gazte literaturara eraman ditu Azken Balada izeneko liburua sor-tzeko. “Hiru istorio gurutzatu ditut nire liburuan, baina ardatz nagusiaOreina bilakatu neska da, Nafarroa Beherean topatua, baina jatorri frantsesa duena”, azaldu zuen idazle errenteriarrak atzoko aurkezpenean. Bertan, baladaren istorio asaldagarria Erramunek, parke bateko zaindariak, kontatuko dio Maitane neska gazteari, eta honek beste bertsio bat eskainiko dio hurrena. “Beste bertsio moderno bat erantsi dut”, adierazi zuen Landak.

Idazleak esan zuenez, lehenengo aldiz balada entzutean, publikoak ideia gutxi barneratuko ditu, ahozko literaturarekin ohikoa baita elipsia gertatzea eta gauza gutxirekin gogoratzea. “Horixe pasatuko zaio Maitaneri, baina jakin mina piztuko zaio eta ulertzeko ahaleginak egingo ditu”, gaineratu zuen. Oreina bilakatu neskak orein bihurtu den Mayiren istorioa kontatzen du; bere amak badaki zer pasa den, baina ez bere anaiak. Honen zakurrek hil egingo dute eta gero, oreinaren haragiak eltzetik hitz egingo dio anaiari. Orduan, amak, bere buruaz beste egingo du.

Hala ere, egilearen liburuan bertsio baikorragoa gehitu du, protagonistari ez baitzaio bukaera hori gustatuko eta horrela, irakurle gazteengana gehiago gerturatuko dela uste baitu. “Bertsio moderno hau hain mitikoa izan ez dadin saiatu naiz, eta dena beste pertsona baten ikuspegitik kontatzen”, azaldu zuen Landak.

Horrela, liburua irakurtzen duenak balada berberaren inguruan sortutako hiru istorio aurkituko ditu: lehenik, Maitanek osatutakoa, Erramunek balada abesten dionean; hau motzena da, eta ez ditu ideiak asko garatzen. Bigarren istorioa da ezagunena, balada aztertu ondoren sortutakoa, hainbat sekuentzietan esaten duena prosa bilakatuta. Azkenekoa istorio guztiz berria da, balada horren gainean liburuko protagonistak sortu duena.

“Ahozko literatura oso erraz galtzen da; hala ere, material bezala erabili eta beste literatura produktu batzuen bidez iritsi da guregana”, azaldu zuen Txan fantasma (1984), Krokodiloa ohe azpian (2002) eta Inurrien hiztegia (2013) liburuen egileak. “Hala eta guztiz ere, istorio hauek ez dira txantxetakoak izaten, oso serioak baizik, eta liburu honek agerian jarriko du hori”, azaldu zuen.


FEB 28    SPAGNA PLURALE III: PLURALITA, DIVERSITA E VISIBILITA DI GENERE

 

Jornadas internacionales

Spagna Plurale III: pluralità, diversità e visibilità di genere

2, 3 y 4 de marzo de 2016. Università di Bologna

Miércoles, 2 de marzo de 2016

17.00-17.45:   Encuentro con la escritora Mariasun Landa


Para ver el programa completo>>>

[edit]


NOV 10    2DO SEMINARIO DE LITERATURA INFANTIL Y 32 EDICION DE LA FERIA DEL LIBRO DE MIAMI


Con el tema central Libros: espacios de libertad, los días 19 y 20 de noviembre de 2015 se realizará en Miami, Estados Unidos, el 2do Seminario de literatura Infantil y lectura, en el marco de la trigésimo segunda edición de la Feria del Libro de Miami.

Este evento en español, organizado por la Fundación Cuatrogatos y Miami Book Fair, está dirigido a padres, maestros, bibliotecarios y todos aquellos adultos interesados en formar nuevas generaciones de lectores. Su propósito es contribuir a la formación de los lectores del futuro, a lograr que niños y jóvenes establezcan vínculos sólidos y permanentes con la literatura y los libros en español.

El seminario busca ofrecer información actualizada a los mediadores entre los libros y las nuevas generaciones, para que puedan desarrollar un trabajo más eficaz.

Para inaugurar el seminario, el viernes 20 de noviembre, a las 7:00 p.m., se realizará en el Teatro Prometeo (Wolfson Campus del Miami Dade College) la actividad Entre historias y canciones: encuentro con Cristina Rebull. En esta sesión, la autora, cantante y actriz Cristina Rebull (Cuba-Estados Unidos) presentará al público su libro Por culpa de una S, ganador del Premio Latinoamericano Norma de Literatura Infantil y Juvenil 2015, y será entrevistada por el crítico, editor e investigador literario Fanuel Hanán Díaz (Venezuela), director de Línea Infantil de la Editorial Norma. Como artista invitada estará la chelista Ana Ruth Bermúdez.

El sábado 21 de noviembre, a partir de la 1:30 p.m., se desarrollará el seminario en el Salón 7174 (Edificio 7, 1er piso, Wolfson Campus del Miami Dade College), con el siguiente programa:

A la 1:30 p.m., se presentará el libro Dos orillas y un océano: 25 autores iberoamericanos de poesía para niños, publicación resultado de la colaboración entre la Fundación Cuatrogatos y el Centro de Estudios de Promoción de la Lectura y Literatura Infantil (CEPLI), de la Universidad Castilla-La Mancha en España. En esta presentación participarán Pedro C. Cerrillo (España) y Sergio Andricaín (Cuba-Estados Unidos), editores del libro, y la escritora Daisy Valls (Cuba-Estados Unidos), como coordinadora del panel.

A las 2:15 p.m., el profesor e investigador Pedro C. Cerrillo, director del CEPLI, brindará la charla La formación del lector de poesía en el hogar y la escuela.

A las 3:15 p.m. se realizará un panel con el título Los libros como espacio de libertad. Participarán los destacados escritores Perla Suez (Argentina), Gustavo Martín Garzo (España) y Ramón Suárez Caamal (México), con la moderación de Fanuel Hanán Díaz. Este panel se enfocará en el papel de los libros y la literatura para el desarrollo personal de niños y jóvenes y la construcción de sus vínculos con la sociedad.

A las 4:30 p.m., dos importantes escritores españoles, Mariasun Landa y Juan Kruz Igerabide, compartirán sus criterios sobre la literatura infantil y sus experiencias como creadores de este tipo de obras en la mesa De cocodrilos bajo la cama y caminos de tinta en la nieve: dos maestros de la literatura infantil vasca. Este encuentro será coordinado por la profesora Annie Plasencia y cuenta con el auspicio del Instituto Vasco Etxepare.

La entrada a las actividades del seminario es libre y gratuita, hasta completar la capacidad de las salas. Informes: info@cuatrogatos.org

Leer mas >>>



NOV 10    HAUR LITERATURA, BARNE MUNDUAREN ISPILU

 



JUL 21    KROKODILOAK OHEPEAN JARRAITZEN DU

 


JUL 18    CUANTO MENOS, MAS. COMO LEER, ANALIZAR Y ESCRIBIR MICRORRELATOS


Seminario M.2 

CUANTO MENOS, MÁS. CÓMO LEER, ANALIZAR Y ESCRIBIR MICRORRELATOS 

 

Dirigido por: Mariasun Landa Etxebeste. Escritora.

Lugar: Palacio Miramar. Donostia / San Sebastián. 

Objetivos: 

Seminario teórico-práctico para quienes deseen conocer, disfrutar y escribir historias tan breves como intensas. 

Conocer la tradición y actualidad del género. 

Analizar y experimentar las herramientas propias de la narrativa hiperbreve: – economía de lenguaje – intensidad narrativa – intertextualidad – humor, ironía, absurdo… – heterogeneidad del género. 

Comentar modelos canónicos así como algunos ejemplos literarios fronterizos actuales. 

Trabajar con textos de diferentes temáticas y estilos. 


Se promoverá la participación, la actitud y la función lúdica de la literatura. 

Si el grupo está interesado, se hará una aproximación de la Didáctica de los microrrelatos en la escuela como forma motivadora de producción de textos literarios.

Precio de matrícula: hasta el 31 de mayo: 80 €. 

A partir del 1 de junio: 92 €  

Estudiantes - Validez académica: 30 horas  

Convalidación Gobierno Vasco para el profesorado: 15  

Código de homologación: 1568170016  

Idioma ofcial: castellano



JUL 18    EL INSTITUTO ETXEPARE HOMENAJEA A MARIASUN LANDA


SAN SEBASTIÁN, 6 Jul. (EUROPA PRESS) -

 




Foto: ETXEPARE EUSKAL INSTITUTUA Actualizado 06/07/2015 15:35:41 CET SAN SEBASTIÁN, 6 Jul. (EUROPA PRESS) -    El Instituto Vasco Etxepare homenajeará este jueves en el Aquarium de San Sebastián a la escritora infantil y juvenil Mariasun Landa con literatura, música e ilustración.    En un comunicado, Etxepare ha informado de que en la cita, a partir de las 19.00 horas, participarán diversos nombres propios del mundo de la cultura vasca.    De este modo, escritores que han acompañad ...




>>> Leer mas



JUL 18    MARIASUN LANDA. ARRISKUAK HARTZEN JARRAITZEKO PREST


Berria. Larunbata, 2015eko uztalaren 4a


«Idazten jarraitu nahi dut, eta idazterakoan arriskuak hartzen»

Hiru eguneko udako ikastaro batekin omenduko dute Mariasun Landa datorren astean Etxepare Euskal Institutuak eta EHUk, baina horregatik ez ezik, albiste da argitaratutako liburuengatik ere.

2015-07-04 / Juan Luis Zabala

Esker onez jasoko du Mariasun Landak (Errenteria, Gipuzkoa, 1949) Etxepare Euskal Institutuak eta Euskal Herriko Unibertsitateak Excellence in Basque Studies V. Mariasun Landaren omenez hiru eguneko udako ikastaroarekin datorren astean egingo dioten omenaldia. Baina «anbibalentzia bat» ere sortzen dio omenaldi honek; iaz Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxaren Humanitate, Kultura, Arte eta Gizarte Zientzia saria jasotzeak sortu zionaren antzekoa. «Horrelakoetan, pentsatzen duzu: 'Gaixotasun larri bat daukat eta ez naiz jabetu?'. Beti esaten dugu omenaldi guztiak hil baino lehenago egin behar direla, baina ez dakit ba... Nire esker ona dudarik gabekoa da, eta hala izan behar du, bestela ez bainintzateke normala izango. Baina beldurra ere ematen dit; kristalizatzeko beldurra edo. Bitrina batean sartu, eta... Eta ez; nik oraindik idazten jarraitu nahi dut, eta horrekin esan nahi dut bizirik jarraitu nahi dudala, eta idazterakoan arriskuak hartu nahi ditudala. Eta beharbada jende askori ez zaio gustatuko nik arrisku horiek hartuta idatzitakoa. Baina nik ez nuke galdu nahi arriskatzeko gogo hori; arriskatzea, zentzu zabal batean: genero aldaketaren aldetik, gaien aldetik, formaren aldetik...». Dagoeneko bi liburu argitaratu ditu aurten: Elsa eta paradisua(Giltza) eta Krokodiloa ohe azpian (Erein); bigarren hori Alberdaniak argitaratu zuen lehenik 2002an, eta, orain, epilogo bat erantsita berrargitaratu du. Udazkenean, dagoeneko idatzia duen beste bat kaleratuko du; hori baino lehen, abuztuan, mikroipuinei buruzko ikastaro bat zuzenduko du EHUko Udako Ikastaroetan. Bada solaserako aitzakiarik. 


Elsa eta paradisua aurkeztean, esan zenuen ez dela liburu erraz-erraza, eta haurrek nagusi baten laguntza beharko dutela pasarte batzuetan, baina haurrei horrelakoak ere eman behar zaizkiela. Erraztasuna irizpide gainbaloratua da haur literaturan?


Niri iruditzen zait erraztasunak ez duela irizpide bakarra izan behar. Benetan ari bagara irakurleak egiten, irakurketaren zailtasun egokitu bat eskaini behar zaie haurrei, gai ezberdinetako liburuak, estilo ezberdinetakoak... Badirudi joera nagusia dela haurrari liburua ematea berak bere kabuz irakur dezan; baina kontuz! Elsa eta paradisua forma aldetik erraza da, baina edukiarengatik, batik bat dauzkan erreferente biblikoengatik, lagungarria izan daiteke bitartekaria —ama, aita, irakaslea, izeba...— haurraren ondoan egotea irakurtzerakoan, behar diren azalpenak emateko. Printze txikia besterik gabe eman diezaiokezu haur bati? Niri eman zidaten, frantsesez gainera, ikasteko, baina ez nintzen lehen orrialdetik pasatu.


Haur literatura pedagogiarekin lotzeak dakartzan arriskuez ere mintzatu izan zara behin baino gehiagotan, «amaorde pedagogikoa» aipatuz. 


Didaktismoa da benetako arriskua. Baina, pedagogiaren izenean ere, irizpide batzuk errazegi erabiltzen dira batzuetan. Niretzat, liburu bat pedagogikoa da ondo idatzita dagoenean. Baina susmoa dut pedagogiaren izenean garai bateko moraltasuna ezkutatzen dela askotan, edo ideologia bat. Adibidez, bukaera zoriontsua izatea da pedagogikoa. Baina, literaturaren aldetik begiratuta, zergatik ez eskaini bukaera ez hain biribilak eta hain zoriontsuak, bukaera irekiak? Txan fantasma-ren bukaera tristea izan daiteke irakurketa jakin bat egiten duenarentzat, baina, nire ustez, bukaera irekia du, eta itxaropentsua ere izan daiteke. Nik uste dut zeukan berritasuna hortik zetorkiola, besteak beste, Txan fantasma-ri. Formaren aldetik. Batzuentzat haur eta gazte literatura ez da desafio literario eta estilistikoa. Nahikoak dira istorio polit bat eta bukaera zoriontsua. Hori ere behar da, haurrek irakurri egin behar dutelako guk ere irakurtzen dugun bezala, gu ez baikara ari beti Proust irakurtzen. Baina gaitasun literarioa duten irakurleak sortzeko, behar da nolabaiteko planifikazio bat, haurrek aurrera egin dezaten gero eta zailtasun handiagoak dituzten liburuekin.


Askotan esaten da garrantzitsua dela «balioetan heztea», eta literatura ere horretara bideratzen da. Zer iruditzen zaizu? 


Badirudi oso zaila egiten zaigula haur eta gazte literaturari bere literaturtasuna aitortzea eta onartzea. Beti bilatu nahi diogu, eta irakaskuntza munduan zer esanik ez, baliagarritasun bat; beti jakin nahi dugu zertarako balio duen. Oso sartua zegoen hori lehengo irakasleen artean, eta halaxe dago oraingoen artean ere: irakurri behar dela zerbaitetarako. Orduan, egokitu behar zaio horri hondakinen arazoa, aldaketa klimatikoa, sexismoa, hezkidetza... Teorikoki, didaktismoa gaur egun ez zaio inori gustatzen, baina, praktikan, gauza horiek, irakaskuntzan «zehar lerroak» deitzen direnak, didaktismotik oso gertu daude. Badakit irakaskuntzan landu behar direla gai horiek, baina denetik egon behar du, eta bereizten ere jakin behar da, batez ere arduradunek, irakasleek eta abar.


Berez duen balio literarioa izan daiteke, beraz, haur literaturako liburu batek transmititzen duen balio nagusia, garrantzitsuena. 


Mark Twainek Tom Sawyerren abenturak idatzi zituenean, edo Lewis Carrollek Aliziarenak, maitasunaren izenean egin zuten hori, bestelako helbururik gabe, opari bat egiteko haurtzaroari... Literatura da. Beste kontu bat da idazleak bere balioak dituela, eta idazten duela bere egoera zehatzetik eta bere balioetatik abiatuta, eta hor balio batzuk bideratzen dituela.


Zerk bultzatu zaitu Krokodiloa ohe azpianberrargitaratzera?


Alberdaniak argitaratu zuenean, bere bidea egin zuen liburuak, eta orain Erein argitaletxea liburuari beste bizialdi bat emateko prest agertu da. Niretzat oso liburu esanguratsua da.


Zergatik?


Batetik, oso historia luzea duelako. Idatzi nuenean, denbora asko egon zen kaxoian. Ez nuen ahaztuta, baina bitartean beste lan batzuetan jarraitu nuen. Bizikide bat izan zen denbora hartan. Hamar urteren ondoren-edo, konturatu nintzen zer bukaera izan behar zuen, eta orduan amaitu nuen idazketa lana. Antonio Maria Labaien saria irabazi zuen liburuak, epe barruan ozta-ozta entregatu eta gero; ondoren, nik ezer jakin gabe, Espainiako Haur eta Gazte Literaturako Sari Nazionala irabazi zuen. Horrek zurrunbilo batera eraman ninduen. Izugarrizko zurrunbiloa izan zen urte hura. Kanporatzeko ate batzuk ireki zitzaizkidan, eta neure burua desafio berri batzuen aurrean aurkitu nuen. Bestetik, oso liburu pertsonala da. Liburu guztiak dira pertsonalak, berez, baina, garai hartan, nik buruan neuzkan gai horiek, larriminarena edo angustiarena. Orain, urruti ikusten dut hori dena, baina oso neurea iruditzen zait liburu hau.


Mari Jose Olaziregiren hitzaurreaz gain, zeuk idatzitako epilogo bat gaineratu diozu liburuari berrargitalpenean: Krokodiloaren irribarrea«elkarrizketa krokodilitikoa». 


Liburuaren inguruko hainbat kontu etorri zitzaizkidan burura, eta horregatik pentsatu nuen epilogo hori idaztea. Epilogoko elkarrizketa fantastikoa da, jakina, baina kontatzen dudan gehiena egia da, benetan gertatutakoa.


Gazte literatura gisa argitaratu da orain ere, hasieran bezala, Krokodiloa ohe azpian, baina gazte literaturaren eta helduen literaturaren arteko mugak lausoak direla erakusten duen liburu bat da.


Denontzako gaia da, baina, beste ezaugarri batzuengatik, gazte literatura dela esan daiteke: egitura lineala du, erritmo handiko istorioa, gauza asko gertatzen dira, umorea... Baita neurriarengatik ere. Nik beti izan dut arazo bat horrekin. Denek eskatzen didate testuak luzeago egiteko, luzatzeko, baina gauza bat da zuk nahi duzuna idaztea, eta beste bat idatzi duzun hori puztea. Hori egiten badakigu denok. Krokodiloa ohe azpianerrusierara itzuli zutenean eta Moskura joan nintzenean, jabetu nintzen han ez zutela hemen egiten dugun zisma hori egiten, amildegi hori: gazte literatura alde batetik, helduen literatura bestetik. Hango unibertsitatean ere izan nintzen, mintegi batzuetan irakasle batzuekin, eta haientzat dena zen literatura, eta oso erraza zen lotzea krokodiloa Kafkarekin, eta niretzako nabarmena da lotura hori. Errusiatik harrituta eta hunkituta bueltatu nintzen, benetan ulertua sentitzen nintzelako.


Eta Errusiatik kanpo ez? 


Gaztelaniaz, liburuak funtzionatzen du, esaten den bezala. Euskal Herrian, Iraleko irakasle izan nintzenean, orain dela 25 urte, zailtasun handiak izaten genituen euskara ikasten ari ziren helduentzako liburuak aukeratzerakoan, euskara mailaren izenean oso liburu infantilak ematen zizkietelako, eta helduak aspertu egiten zirelako. Nik uste dut garai hartan oso gustura hartuko nukeela honelako liburu bat: hizkuntza maila landua baina oso erraza aldi berean, eta gaia ere hunkituko zaituena. Lehen argitaraldian, ez zuen horretarako biderik egin, eta nik uste dut bigarren aukera bat ere eduki behar duela.


Duela bi urte, Inurrien hiztegia kaleratu zenuen, helduentzako mikroipuinez osatutako liburua, eta, abuztuan, mikroipuinei buruzko ikastaroa zuzenduko duzu EHUko Udako Ikastaroetan. Oso lotua zaude generoarekin. 


Asko interesatzen zaidan generoa da. Iaz, euskaraz eman nuen ikastaroa, eta, aurten, gaztelaniaz emateko eskatu didate. Zer ikasle bildu daitekeen pentsatuta, badu desafiotik ere neurri batean. Oso gustukoa dut generoa. Eta zenbat eta laburrago, orduan eta gustukoago. Hor, beharbada, nahasten da, batetik, adina —adin batera iritsitakoan ez zaudelako lasto handietarako [barrez]—, eta, bestetik, laburtzeko ariketa horren xarma, aforismoena, eta baita Twitterrena ere. Ez naiz asko mugitzen Twitterren, baina baditut txio batzuk apuntatuta. Batzuetan, zaila da bereiztea, baina ipuin laburra ez da txistea. Beste zerbait da. Ingenio handiko lanak dira. Ramon Gomez de la Sernarengreguería-k ere asko gustatzen zaizkit; edo Mark Twainek lan laburrak. Beharbada, beste abantaila bat da berehala satisfazioak ematen dizkizun generoa dela. Mikroipuin bat biribiltzen duzunean...


Zer idazten ari zara orain? Zer argitaratuko duzu hurrena?


Ereinek beste liburu bat argitaratutako dit, Ura isuririk euskal baladaren inguruko ipuin bat, orein bilakatu zen neskaren istorioaren ingurukoa. Udazkenean argitaratuko da, baina iaz amaitua neukan. Ez daukat besterik esku artean une honetan. Nik ez nuke galdu nahi neuretzako idazteko joera hori: neure egunerokoa, neure apunteak, amaren inguruko kontuak... Gero hortik zer aterako den... hori beste kontu bat da. Idazten ari naiz, baina horrek ez du esan nahi idazten ari naizen hori argitaratuko dudanik. Gero galbahea dator, norberarena, eta idatzitako testu asko ez dira inoiz argitaratuko.




JUL 10    LAGUNARTEKO OMENALDI BEROA MARIASUN LANDARI


Atzoko ekitaldia ederra eta borobila izan zen niretzat. Zu han egoteak ere zerikusia izan zuen ene baitan sentitu nuen  poz isilean. Beraz, mila-mila esker. Eta hurrengo bat arte.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

El Diario Vasco


Galiziatik Fina Casadelrrey agertu zen atzo Aquariumean egin zen ekitaldira, eta Kataluniatik Miquel Desclot.

Aurrean, Desclot, Casalderrey, Landa, Goirizelaia, Goenaga, Zaragueta, Atxaga eta Olaziregi. / MIKEL FRAILE

 

FELIX IBARGUTXI | DONOSTIA

10 julio 201509:25


Batik bat haur eta gazteentzako literatura egin izan duen Mariasun Landa idazleak omenaldi beroa izan zuen atzo Donostiako Aquariumean, Etxepare Euskal Institutuak eta Euskal Herriko Unibertsitateak antolatua. Idazleak, ilustratzaileak eta Juantxo Zeberio musikaria jardun ziren bertan.

Etxepare Euskal Institutuak UPV-EHUko Udako Ikastaroekin elkarlanean antolatutako «Excellence in Basque Studies V» ikastaroaren gerizpean martxan jarritako ekimena izan zen atzokoa.

Aquariumeko lehendakari Vicente Zaraguetak eman zion hasiera ekitaldiari. Honela mintzatu zen: «Mariasunen azken liburuetako batean, neskatila protagonistak bere buruari galdetzen dio paradisua non ote dagoen. Gero konturatuko da -eta hau da Mariasunek ematen digun lezioa- norberaren barruan dagoela paradisua. Eta, paradisuan sartzea da, baita ere, Mariasunen liburuetan murgiltzea».

Zaraguetak aitorpen intimo batekin eman zion bukaera jardunari: «88 urte ditut eta zoriontsua naiz. Zergatik naizen zoriontsua? Besteen zerbitzura nagoelako, trukean ezer espero gabe».

Ondoren, Etxepare Institutuko zuzendari Aizpea Goenagak gogorarazi zuen Landaren liburuak hamabi hizkuntzatan irakur daitezkeela. Hain zuzen ere, Bernardo Atxagaren atzetik hauxe da gehien itzulitako euskal idazlea. «Maiuskularen literatura bat sortu duzulako, eskerrik asko»; era honetara bukatu zuen hitzaldia Goenagak.

Hirugarren mintzaldi instituzionala Euskal Herriko Unibertsitateko errektore Iñaki Goirizelaiarena izan zen. «Mariasunen hitzek oihartzun egiten dute EHUko ikasgeletan –esan zuen, izan ere unibertsitateko irakaslea izan baita urte askoan–. Zortekoak izan gara beraren hitza edukitzeagatik. Hona etorri aurretik, prentsan argitaratutako elkarrizketa bat errepasatau dut. Bertan, Mariasunek esaten zuen bera oso indiziplinatua izan dela, eta diziplina kanpotik sartu diotela, EHUtik. Aitortu beharrean gara: lan bikaina egin du diziplinarik gabe».

Ondoren, Landaren zenbait liburutako pasarteen irakurketari ekin zitzaion. Lehenengo irakurlea Bernardo Atxaga izan zen, ‘Festa aldameneko gelan’ liburuko orrialde batzuk irakurri zituelarik. Bitartean, Antton Olariaga ilustratzaileak liburu horretantxe oinarritutako marrazkia egin zuen jEndaurrean.

Izan ere, literatura, ilustrazioa eta musika izan zituen osagai ekitaldiak. Bernardo Atxagaz gain, Juan Kruz Igerabide, Patxi Zubizarreta, Miren Agur Meabe, Miquel Desclot eta Fina Casadelrrey jardun ziren irakurle. Eta ilustrazioak egiten, berriz, Antton Olariaga, Jokin Mitxelena eta Espainiako Ilustrazio Saria irabazi berri duen Elena Odriozola. Eta horiek denek Juantxo Zeberio musikaria izan zuten lagun pianoan.

Patxi Zubizarretak, berriz, bere kasako testu bat irakurri zuen. Hau esan zuen: «Mariasun Landari eskertu nahi diogu bere sekretuak kontatu izana, nor den, zer nahi lukeen... Bai, literatura sortu du komunikatzeko, ahoz gora kontu-isilka aritzeko, eta egiteko horretan generoak –literarioak eta besteak– gainditu ditu: eta generoekin batera hizkun-tzak, baina betiere euskaratik abiaturik, egunotan argitasun berezia eragin duen konpromisotik».

Miren Agur Meabek, berriz, Mariasun protagonista moduan ipinita sortu duen kontakizun laburra irakurri zuen. Gero, Miquel Desclot katalanak bere olerki bat irakurri zuen, eta Fina Casadelrreyk galegoz jardun zuen.

Mariasun Landa Etxebeste (Errenteria, 1949) 1982an publikatu zuen lehenbiziko liburua, ‘Amets uhinak’ zeritzana. 2003an Espainiako Literatura Sari Nazionala irabazi zuen ‘Krokodiloa ohe azpian’ ipuinari esker.


>>> gehiago